Albisteak

Euskarabideak Nafarroako 30 eragile eta entitaterekin baino gehiagorekin kolaboratuko du

2026an, Euskarabidea – Euskararen Nafar Institutua euskalgintzako 30 eragile eta erakunderekin baino gehiagorekin lankidetzan arituko da 27 hitzarmen sinatuz, iaz baino zazpi gehiago. Horrekin, Memoria eta Bizikidetzako, Kanpo Ekintzako eta Euskarako Departamentuaren konpromisoa berresten da. Departamentu honen helburua, Euskarabidearen bitartez, euskara babesteko ekosistema sozial bat indartzea eta hedatzea da. Hala, ekosistema horren gizarte-eragileen sareak asmo handiko proiektuak, zabalagoak eta gizartean oihartzun handiagoa dutenak bultzatzeko finantziazioa indartu du Nafarroako Gobernuak. Programa horiek gaur goizean aurkeztu dira Euskararen Nafar Kontseiluan, Nafarroako Gobernuko lehendakariorde eta kontseilari Ana Ollo buru duen aholku-organoak, eta Javier Arakama Euskarabideko zuzendari kudeatzaileak ere parte hartu du bertan.

27 hitzarmenak Euskarabidearen 2026ko aurrekontuetan jasotzen dira, eta Foru Gobernuak euskara aktiboki sustatzeko politika publikoen alde duen konpromiso iraunkorraren erakusle dira. Politika horiek haur eta nerabeentzako aisialdiarekin eta denbora librearekin lotutako gizarte-inpaktu handiko ekimenak ahalbidetzen dituzte, hala nola Euskaraldia zein euskararen inguruko hainbat ikerketa.

Gainera, aurten iazko ia hitzarmen guztiak finkatu dira, besteak beste, lehen aldiz hiru Tokiko Ekintza Talderekin (Cederna-Garalur, TEDER eta Erdialdeko Partzuergoa) sinatu ziren hiru hitzarmenak, zeinek bere eremuan euskara sustatzeko hiru eragile kontratatzeko aukera eman dutenak. Agente horiek 2025eko udazkenetik daude beren lanpostuetan.

Era berean, aurten hitzarmen berriak sinatuko dira Nafarroako Unibertsitate Publikoarekin (NUP), eta, horren bidez, euskarazko titulu propio bat ezarriko da 2026/2027 ikasturtetik aurrera, euskara sustatzeko eta gizartea berreskuratzeko hizkuntza-plangintzan espezialista; Baztan-Bidasoa inguruko hiru zahar-etxerekin (langileen artean euskararen ezagutza eta erabilera areagotzeko) edo Nafarroa Oinez Fundazioarekin, AEKrekin (Korrika Kulturalerako), Sortzen Elkartearekin edo Irauli Elkartearekin lankidetzan.

Era berean, Euskarabideak berezko programekin jarraituko du, hala nola "Sarean Euskaraz", "Gora gora Fest!", "Musikariak Ikastetxeetan", bai eta jardunaldi espezifikoekin ere, hala nola Iruñerriko Mintzodromoa, Iruñeko Hizkuntza Eskola Ofizialarekin, Zubiarte euskaltegi publikoarekin, AEK eta IKA gizarte-ekimeneko euskaltegiekin eta Taupa mugimenduarekin lankidetzan; "ERA eskola", administrazio publikoetako euskara teknikarien sarearekin batera; edo "Arnasa gara", Udalerri Euskaldunen Mankomunitatearen eskutik (UEMA), arnasguneei,  euskararen presentzia nagusia duten herriei, laguntzeko.

Administrazioan euskara bultzatzea

Nafarroako Euskararen Kontseiluko kideek, halaber, zer aurrerapen egin diren 2025eko maiatzean onartu ziren hizkuntza-planetan jakin ahal izan dute, eta, horren ondorioz, 258 plazatan jarri da hizkuntza-eskakizun elebiduna, hau da, orain arte zeuden 511 plaza elebidunak baino % 50 gehiago. Horrela, Foru Administrazioa profil elebiduneko 769 plazetara iritsi zen 2025eko maiatzean, hau da, guztizkoaren % 4,92, irakasleak eta buruzagitzak kenduta. 769 plaza horiei 50 plaza berri gehitu behar zaizkie, eta horiei hizkuntza-eskakizun elebiduna esleitu zaie. Gogoan izan behar da 2015ean Nafarroako Gobernuko plazen % 1 baino gutxiago elebidunak zirela, irakasleak kenduta.

Merezimenduei buruzko dekretu berri bat onartu ondoren egindako urratsen berri ere eman da. Horren ondorioz, euskara merezimendu gisa baloratu da 8.078 plazatan, lanpostuen ia % 45ean, irakasleak eta buruzagitzak kontuan hartu gabe.

Euskarabidearen aurrekontua

Euskarabidea – Euskararen Nafar Instituturako 2026ko aurrekontua 14.241.981 eurokoa da, langile-gastuak barne, hau da, aurreko urtean baino 891.074 euro gehiago, ia % 7 gehiago. Lehen aipatutako programa eta hitzarmenez gain, Euskarabideak norgehiagokako bederatzi deialdi publiko kudeatzen ditu.

Beren zenbatekoagatik, helduentzako euskara ikasteko laguntzei dagozkienak (986.000 euro) edo euskaltegiei laguntzekoak (2.650.000 euro aurten) nabarmentzen dira. Halaber, deialdi bat kudeatzen da irabazi-asmorik gabeko elkarteentzat (740.000 €); beste bat komunikabideentzat (ia 1,5 milioi euro); toki-erakundeentzat (milioi bat euro baino gehixeago); edo eremu sozioekonomikoarekin lotutakoentzat (enpresei, fundazioei edo irabazi-asmorik gabeko erakundeei zuzenduak).

Azkenik, hiztun berriak lortzeko estrategiaren nondik norakoa ezagutu du Kontseiluak, bi jarduera-ardatz nagusirekin. Alde batetik, gaur egun indarrean dagoen kanpainarena (familiei zuzendua): "Emaiezu hemengoa. Emaiezu Euskara / Dales nuestro legado. Dales Euskera". Eta, bestetik, helduei zuzendutako "Euskera ahora" kanpaina. Helduen irakaskuntzaren arloan, jauzi kuantitatibo handia izan da: Nafarroako euskaltegi publikoetan eta gizarte-ekimenekoetan matrikulatutako pertsonen kopurua % 32 igo da, eta igoera hori % 54koa izan da A1 mailan.

---